Sprzedaż mieszkania spółdzielczego własnościowego wymaga umowy w formie aktu notarialnego. Sprzedajesz wtedy spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a nie własność lokalu. To prawo jest zbywalne, przechodzi na spadkobierców i jest ograniczonym prawem rzeczowym (art. 17² ust. 1 i 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 889, dalej u.s.m.). Wypis aktu notariusz niezwłocznie przesyła spółdzielni.
Najważniejsze dokumenty do sprzedaży
- Tytuł do prawa: np. umowa kupna, przydział ze spółdzielni, postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia.
- Numer księgi wieczystej, jeśli jest: księga dla tego prawa może być prowadzona, ale nie musi (art. 1 ust. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1066, dalej u.k.w.h.).
- Świadectwo charakterystyki energetycznej: sprzedający przekazuje je kupującemu przy akcie notarialnym (art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy o charakterystyce energetycznej budynków, t.j. Dz.U. 2024 poz. 101). Kupujący nie może zrzec się prawa do jego otrzymania (art. 11 ust. 4).
- Zaświadczenie z urzędu skarbowego przy spadku: notariusz sporządza akt tylko za uprzednią pisemną zgodą naczelnika urzędu skarbowego albo po przedstawieniu jego zaświadczenia o zwolnieniu z podatku, zapłacie podatku albo przedawnieniu zobowiązania (art. 19 ust. 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn, t.j. Dz.U. 2026 poz. 478). Nie dotyczy to sytuacji, gdy nabycie było zwolnione na podstawie art. 4a albo gdy prawo otrzymałeś umową w formie aktu notarialnego, np. darowizną (art. 19 ust. 7).
Księga wieczysta, kredyt i udział w prawie
- Kredyt kupującego: hipoteka powstaje dopiero z wpisem w księdze wieczystej (art. 67 u.k.w.h.). Bank kupującego zwykle wymaga hipoteki, więc księgę zakłada się przed sprzedażą albo w trakcie transakcji. O wypłacie kredytu przed wpisem decyduje bank.
- Sprzedaż udziału: można sprzedać ułamkową część prawa, a pozostałym współuprawnionym przysługuje prawo pierwokupu. Umowa zawarta bezwarunkowo, bez zawiadomienia uprawnionych albo z podaniem im istotnych postanowień umowy niezgodnie z rzeczywistością jest nieważna (art. 17² ust. 6 u.s.m.).
| Sytuacja sprzedającego | Co wydłuża sprzedaż | Możliwa droga |
|---|---|---|
| brak księgi wieczystej | bank kupującego zwykle wymaga księgi do wpisu hipoteki (art. 67 u.k.w.h.) | założenie księgi przed sprzedażą lub w trakcie transakcji albo kupujący bez kredytu |
| hipoteka (art. 65 ust. 2 pkt 2 u.k.w.h.) | ustalenie kwoty do spłaty z bankiem | sprzedaż na rynku ze spłatą kredytu z ceny |
| udział w prawie | pierwokup pozostałych współuprawnionych, także przy sprzedaży do skupu (art. 17² ust. 6 u.s.m.) | umowa warunkowa, a gdy nikt nie skorzysta z pierwokupu, umowa przenosząca |
| spadek | dokument potwierdzający dziedziczenie; zgoda lub zaświadczenie naczelnika urzędu skarbowego (art. 19 ust. 6 i 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn) | zebranie dokumentów przed umową u notariusza |
Uwaga: spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu nie można sprzedać (art. 9 ust. 3 u.s.m.). Zob. mieszkanie spółdzielcze lokatorskie.
Podatek dochodowy
- Zasada 5 lat: sprzedaż poza działalnością gospodarczą jest źródłem przychodu, jeśli następuje przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym prawo uzyskano (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 592, dalej u.p.d.o.f.). Przykład: prawo kupione w marcu 2021 r. można sprzedać bez tego podatku od 1 stycznia 2027 r.
- Stawka: podatek wynosi 19% (art. 30e ust. 1 u.p.d.o.f.) od dochodu, czyli przychodu pomniejszonego o koszty (broszura MF do PIT-39).
- Spadek i ustanie wspólności: przy spadku pięć lat liczy się od końca roku, w którym prawo uzyskał spadkodawca (art. 10 ust. 5 u.p.d.o.f.). Kosztem są też udokumentowane koszty poniesione przez spadkodawcę na uzyskanie prawa oraz udokumentowane nakłady zwiększające jego wartość. Po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej liczy się od końca roku, w którym prawo weszło do majątku wspólnego (art. 10 ust. 6).
- Cena a wartość rynkowa: przy sprzedaży przed upływem 5 lat, gdy cena bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od wartości rynkowej, urząd skarbowy wzywa strony do jej zmiany lub wskazania przyczyn, a potem może ustalić wartość z pomocą biegłego (art. 19 ust. 1 i 4 u.p.d.o.f.). Przy różnicy co najmniej 33% koszt opinii ponosi sprzedający (broszura MF do PIT-39).
- Ulga mieszkaniowa: zwolniona jest część dochodu odpowiadająca udziałowi wydatków na własne cele mieszkaniowe w przychodzie ze sprzedaży, poniesionych nie później niż w ciągu trzech lat od końca roku sprzedaży (art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.).
Jak możemy pomóc
123 Skup Nieruchomości nie jest kancelarią, notariuszem ani pośrednikiem. Kupujemy nieruchomości na własny rachunek, więc w transakcji mamy interes handlowy. W ramach skupu mieszkań i skupu udziałów w nieruchomościach kupujemy także lokale z hipoteką. Bezpłatną wycenę przygotowujemy w 24 godziny od zgłoszenia przez formularz kontaktowy, a do wyceny nie potrzebujesz księgi wieczystej.
Artykuł ma charakter informacyjny, przedstawia stan prawny na dzień 19 listopada 2026 r. i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.
Źródła: tekst jednolity ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, Dz.U. 2026 poz. 889, tekst jednolity ustawy o księgach wieczystych i hipotece, Dz.U. 2026 poz. 1066, tekst jednolity ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz.U. 2026 poz. 592, tekst jednolity ustawy o podatku od spadków i darowizn, Dz.U. 2026 poz. 478, tekst jednolity ustawy o charakterystyce energetycznej budynków, Dz.U. 2024 poz. 101

Jestem ekspertem rynku nieruchomości z wieloletnim doświadczeniem w skupie mieszkań, analizie rynku oraz doradztwie dla właścicieli. Tworzę praktyczne artykuły związane z rynkiem nieruchomości, sprzedaży i skupu mieszkań.